banner 01

Friesland

 
 

Verkiezingsprogramma Provinciale Staten 2019 – 2023

50PLUS Fryslân benadert maatschappelijke vraagstukken vanuit het perspectief van huidige en toekomstige ouderen. Demografische aspecten worden daarom altijd bij onderwerpen betrokken. De menselijke maat is zo veel mogelijk sturend.

Rechtvaardigheid, respect, reflectie, solidariteit en veiligheid zijn voor 50PLUS kernwaarden.

50PLUS Fryslân is niet óf oppositie, óf coalitie, maar weegt op basis van inhoud en beleving en is onafhankelijk. 50PLUS Fryslân is opinievormend en gericht op delen. Politiek maatschappelijke onderwerpen gaan over "het leven".  De 50PLUS fractie stelt zich daarbij spiegelend en reflectief op.

In dit verkiezingsprogramma wordt in 10 speerpunten aangegeven waar 50PLUS Fryslân voor staat bij grote Friese maatschappelijke vraagstukken. Zoals afnemende bevolkingsgroei en verouderende bevolking, vitaal houden van onze dorpen, wijken en binnensteden, wonen, zorg en zorgvoorzieningen, openbaar vervoer, Friese taal en cultuur, energietransitie, natuur, landbouw, zorgvuldig ruimtegebruik en werkloosheid onder 50plussers.

De rekening van de financiële crisis van tien jaar geleden is door de Nederlandse bevolking betaald. Met als resultaat dat, ondanks de huidige economische groei, 40% van de Nederlandse bevolking moeite heeft om financieel rond te komen. De door de Europese Centrale Bank kunstmatig laag gehouden rente heeft zeer negatieve gevolgen voor spaarders. Aanvullende pensioenen worden al meer dan tien jaar niet geïndexeerd. Met toenemende inflatie wordt dat probleem nog groter. Dat kan de provincie niet oplossen. Maar bij de Provinciale Statenverkiezingen stemt u op 20 maart 2019 ook voor de 1e Kamer. Die heeft wél een stem in Btw-verhoging, zorg(kosten), AOW, pensioenen, energielasten, afschaffing verhuurdersheffing, enz. Mede daarom is steun van 50 Plus tijdens de verkiezingen op 20 maart 2019 hard nodig!

Friesland is een typische plattelandsprovincie met slechts enkele grote plaatsen en honderden dorpen , met oog voor de verschillende culturen die met elkaar samen leven. En met veel initiatieven 'van onderop' (iepen mienskip). We mogen ons gelukkig prijzen dat we leven in een provincie waar de fysieke en sociale veiligheid groot is. Dat willen wij zo houden.

De Friese maat is kleinschalig en vereist een eigen Friese aanpak, waarin we problemen samen oplossen. Provinciale en gemeentelijke politiek, Wetterskip, bedrijven, organisaties,  burgers, boeren en buitenlui.  Samen vormen zij de Friese mienskip. In die kleinschalige samenleving neemt de bevolkingsgroei af, maar dat geldt niet voor vergrijzing die alleen maar toe zal nemen.

50PLUS wil zich hier niet bij neerleggen. Wat 50PLUS betreft zal de provincie zich daarom ook in gaan zetten tot vergroting van economische activiteiten in Fryslân. Niet om bedrijven veel winst te laten maken. Niet met vervuilende industrie. Maar juist activiteiten gericht op circulariteit en duurzaamheid. Een grotere economische activiteit in onze provincie leidt tot een evenwichtiger samenstelling van de bevolking. Daardoor kan de zorg van jong voor oud - en andersom! - beter geborgd worden.

Friesland is ook een bijzondere provincie met ca. 650.000 inwoners, waarvan een deel leeft op de eilanden, onze parels in de Waddenzee.  50PLUS wil dat de provincie zich nationaal en internationaal inzet om ook deze goed bereikbaar te houden, met ook een goed economisch en ecologisch klimaat.

Ook Fryslân heeft te maken met toenemende individualisering. Dat kan negatieve gevolgen hebben, zoals toename van eenzaamheid. Tegelijk is de traditie van zelforganisatie en coöperatief samenwerken in Fryslân ook vandaag de dag springlevend. De provincie moet als partner daar aan bij blijven dragen en dit mienskip-gevoel versterken.

In de afgelopen Statenperiode heeft de 50PLUS fractie zich sterk gemaakt voor een nieuwe manier van besturen. We hebben daarin zelf initiatief genomen en alle voorstellen die dat bevorderen gesteund. We nemen dat ook als uitgangspunt voor de komende periode. Zoals het Recht van uitdaging, dat inwoners en hun sociale verbanden uitdaagt om provinciale taken over te nemen. En het bevorderen en steunen van maatschappelijke initiatieven van onderop op het gebied van bijvoorbeeld wonen, zorg, cultuur en energietransitie.

Dat betekent ook loslaten door de politiek van ‘voor vier jaar in beton gegoten’ afspraken binnen een coalitie. In plaats daarvan komt besturen op hoofdlijnen door Provinciale Staten. 50PLUS stelt daarom voor te komen tot een Statenprogramma in plaats van een gedetailleerd coalitieprogramma van enkele partijen. Gedeputeerden worden daarin benoemd op basis van een profiel. Gedeputeerden hoeven dus niet partij gebonden te zijn.

In de komende jaren staat de invoering van de Omgevingsvisie Fryslân op de agenda. De landelijke Omgevingswet legt vast dat besluitvorming op een zo laag mogelijk niveau ligt. Gemeenten krijgen dus een meer belangrijke taak. Ook legt de Omgevingswet vast dat burgers, bedrijven en organisaties daarbij  in het vroegst mogelijke stadium mee aan tafel zitten. 50PLUS wil voorkomen dat die zeggenschap van burgers een lege huls is.  Wij willen daarom dat de medezeggenschap door burgers over de inrichting van de eigen omgeving door de provincie gegarandeerd wordt. Daarom wil 50PLUS dit laten opnemen in de provinciale Omgevingsverordening.

Voor het tijdvak 2019 – 2023 zijn door 50PLUS afdeling Friesland onderstaande speerpunten geformuleerd. Bij elk punt wordt aangegeven wat de basis is voor het betreffende speerpunt.

1. Wonen
Blijvend betaalbaar, goed en veilig wonen voor alle inwoners van de provincie Friesland en ouderen in het bijzonder. Ook op het platteland. Leeftijdsbestendig en energiezuinig.

Het Friese platteland staat onder druk door vergrijzing en ontgroening. Dat heeft gevolgen voor de aantallen en soorten woningen die nodig zijn. De Rijksoverheid vraagt van senioren om langer zelfstandig thuis te blijven wonen. Zeker in een provincie als Fryslân, met zeer veel dorps- en een aantal stedelijke kernen vraagt dat om maatwerk. Ook wat betreft financiering. Oplossingen zijn bestaande concepten als “de blijverslening”, “de verzilverlening”, “mijn huis past”. Daarmee kunnen ouderen hun huis levensloopbestendig maken met goedkope hypotheken en onafhankelijke voorlichting  krijgen bij het aanpassen van hun huis. 50PLUS wil dat de provincie dit samen met gemeenten mogelijk maakt.

50PLUS bepleit dat onder regie van de provincie een realistisch en praktisch uitvoerbaar meerjaren plan wordt gemaakt voor het verduurzamen en levensloopbestendig maken van de enkele honderdduizenden bestaande huizen – koop en huur - in Fryslân. De achterstand daarin is groot. Dit mag niet leiden tot onevenredig hogere woonlasten voor eigen woningbezitters en huurders.

Dit kan door ook in Fryslân gebruik te maken van de bestaande landelijke energiebespaarlening. 50PLUS wil dat de al lage rente bij dit fonds - door een relatief kleine bijdrage van provincie en gemeenten - nog lager wordt.

De woningcorporaties zijn belangrijk bij het aanpassen van huurhuizen. 50PLUS vindt dat Fryslân samen met de andere provincies en de Nederlandse gemeenten met het Rijk moet onderhandelen om de verhuurdersheffing voor de corporaties volledig af te schaffen.

Leefbaarheid van het platteland staat en valt met woonconcepten waarbij jongeren, gezinnen  en ouderen in eigen dorp zelfstandig samen kunnen blijven wonen, aangevuld met kleinschalige zorgconcepten. 50PLUS wil dat de provincie de ontwikkeling van innovatieve woonvormen voor zowel jongeren als ouderen steunt. Daarvoor kan het onlangs ingestelde transitiefonds worden gebruikt. Dat moet ook in de komende jaren voldoende middelen krijgen om o.a. bestaande vrijkomende gebouwen (denk bijvoorbeeld aan kerken, verzorgingstehuizen en boerderijen) een nieuwe bestemming te geven.

50PLUS vindt dat in overleg met gemeenten de regels van permanente bewoning van recreatiewoningen versoepeld kunnen worden. Dit helpt ook om het platteland leefbaar te houden.

2. Zorg en welzijn
50PLUS wil dat de provincie de regie heeft bij bovenlokale spreiding van maatschappelijke-, zorg- en gezondheidsvoorzieningen en garandeert dat die voldoende beschikbaar en bereikbaar zijn. Met zeggenschap van de gebruikers.

De Rijksoverheid vraagt van senioren langer zelfstandig thuis te blijven wonen. Zij willen dat zelf ook. Daarbij wordt een steeds groter beroep gedaan op het zelf organiserend vermogen. Van familie, buren en vrienden. Op gemeentelijk niveau zien we een afbraak van zorg aan huis. De drempel naar verpleeghuizen is verhoogd. Er ontstaat een gat tussen beide. Het ontbreekt aan goede en vernieuwende lokale (collectieve) zorg- en woonconcepten. Dit is in eerste instantie een verantwoordelijkheid van gemeenten. Maar discussies over zorgvoorzieningen voor ouderen worden vaak gevoerd door partners die bovengemeentelijk opereren. 

Doordat  wordt uitgegaan van een groot beroep op mantelzorg en informele zorg, worden sociale contacten belangrijker. Senioren die vereenzamen of in een sociaal isolement leven en senioren zonder partner en kinderen verdienen extra aandacht, maar ook oudere mantelzorgers die voor hun hulpbehoevende partner zorgen en die hun wereld klein zien worden. 50PLUS is van mening dat eenzaamheid met alle mogelijke middelen bestreden moet worden.

Steeds vaker zijn er signalen van ouderenmishandeling. Jaarlijks krijgen naar schatting in Nederland zo’n 200.000 ouderen te maken met lichamelijke, psychisme, seksuele mishandeling of financiële uitbuiting. De risico’s dat het misgaat nemen steeds meer toe. Mensen worden ouder en hebben steeds meer verzorging nodig. 50PLUS vindt dat ieder mens, dus ook de oudere, zich veilig moet kunnen voelen in de eigen leefomgeving. Omdat wij tevens van mening zijn dat hulp zo dicht mogelijk bij de mens gecreëerd moet worden, wil 50PLUS dat er in Friesland een meldpunt ouderenmishandeling wordt ingesteld.

50PLUS wil als uitgangspunt dat gezondheidsposten (huisartsen, tandartsen, wijkverpleging) zo dicht mogelijk bij mensen worden georganiseerd. Bij ziekenhuizen en verpleeg– en zorgcentra maken wij ons zorgen over de schaalvergroting en concentratie, waardoor deze steeds verder van mensen af komen te staan. Dit staat haaks op het beleid van de rijksoverheid dat het individu zo lang mogelijk regie neemt over het eigen leven en de mensen om hem heen .
50PLUS vindt het daarom noodzakelijk dat de provincie meer te zeggen krijgt over de bovenlokale spreiding van zorgvoorzieningen in Fryslân.

50PLUS wil ook dat de medezeggenschap van de gebruikers over spreiding van zorgvoorzieningen op provinciaal niveau geregeld wordt. Dat kan door organisaties als bijvoorbeeld Zorgbelang Fryslân en de gezamenlijke Friese Ouderenbonden , die de belangen van gebruikers van (ouderen)zorg behartigen, een stem te geven bij het maken van beleid. Om dit te kunnen doen wil 50PLUS dat deze organisaties  structureel gesubsidieerd worden.

50PLUS wil dat gezondheid als  thema in de Omgevingsvisie wordt meegenomen. Er is een relatie tussen de fysieke inrichting van de omgevingsruimte en sociaal-economische gevolgen, waaronder gezondheid. Bijvoorbeeld de mate waarin de ruimtelijke inrichting bepalend kan zijn voor sociale contacten, participatie, sporten en bewegen, leefbaarheid, terugdringing van eenzaamheid e.d.

50PLUS is voorstander van een toets door de provincie op besteding van WMO-geld door gemeenten.

3. Leefbaarheid
Om dorpen en wijken leefbaar te houden moet het voorzieningenniveau op peil worden gehouden. Leefbaarheid valt of staat met het behouden van vitale, goed georganiseerde leefgemeenschappen met voldoende zorg en bereikbare ontmoetings-, zorg- en gezondheidsvoorzieningen.

Om dorpen en wijken buiten het centrum van een grote plaats aantrekkelijk te houden voor o.a. ouderen zijn zorgvoorzieningen en ontmoetingscentra als wijkcentra, buurt- en dorpshuizen van groot belang. Datzelfde geldt ook voor andere voorzieningen voor levensbehoeften zoals winkels, sport en onderwijs.

De provincie betaalt via de Dorpshuizen-regeling mee aan het in standhouden van dorpshuizen. 50PLUS wil dat die specifieke regeling blijft bestaan.  Die kan worden uitgebreid tot andere lokale gebouwen die een (multi)functie hebben voor de mienskip in wijk of dorp.

Internet wordt een steeds belangrijker deel van ons leven. Internetbankieren is niet meer weg te denken. We zien ook ontwikkelingen in ‘zorg op afstand’. 50PLUS ziet een snelle internetverbinding als een nutsfunctie die overal beschikbaar moet zijn met dezelfde kosten voor inwoners op het platteland als in de steden.

Dorpshuizen en wijkcentra, organisaties voor dorps- en wijkbelangen worden grotendeels in stand gehouden door vrijwilligers. Zij zijn cruciaal voor het in standhouden van lokale ontmoetingsruimten en het in stand houden van een vitale leefgemeenschap. Tot nu toe kunnen de lokale organisaties een beroep doen op onafhankelijke professionele ondersteuning door Doarpswurk. Die wordt gesubsidieerd door de provincie. Er zijn voornemens om dit anders te organiseren. Zolang er nog geen nieuwe organisatievorm voor deze ondersteuning is, vindt 50PLUS dat de provinciale subsidie voor Doarpswurk volledig in tact moet blijven.

Veel voorstellen om een goed lokaal leefklimaat te houden komen van onderop. Het Iepen Mienskips Fonds (IMF), dat lokale projecten steunt, heeft zich de afgelopen jaren bewezen als een doeltreffend en efficiënt middel met weinig bureaucratie. 50PLUS is daarom voorstander dat het IMF in de komende Statenperiode in tact blijft.

4. Regionale economie
De provincie bevordert gezonde groei van de economie, werkgelegenheid en nieuwe kennis. Gericht op circulariteit, duurzaamheid en schone industrie. De provincie stimuleert extra kansen voor 50plussers op de arbeidsmarkt.

Een gezonde economie brengt stabiliteit in de samenleving. Voldoende werkgelegenheid, kennis en innovatie heeft ook een positieve invloed op zorg, vervoer, sport en cultuur.  Fryslân kent nog veel werkloosheid. Vooral voor 50plussers is het moeilijk om van werk verzekerd te blijven of om nieuw werk te vinden.

De provincie gaat haar uitgaven voor kennis en innovatie concentreren. 50PLUS wil dat provinciale financiële middelen hiervoor voortaan vooral, en het liefst uitsluitend,  vrijgemaakt worden voor innovatie en investeringen in circulaire economie, CO2-reductie, energiebesparing en energietransitie. Kennisinstituut Wetsus, dat zich bezig houdt met water, is daarvan een goed voorbeeld.

50PLUS wil dat de provincie ook de kennis en innovatie vergroot bij aannemers. Evenals de competenties van bouwvakkers en installateurs. Het aanpassen van woningen vraagt veel arbeidskrachten. De provincie bevordert daarom gerichte her-  en omscholing van werknemers, met het accent op de meest getroffen groep: 50plussers.

De provincie heeft een taak in de regionale economie. Fryslân kenmerkt zich door veel platteland. Ook de werkgelegenheid op het platteland moet de provincie stimuleren vindt 50PLUS.

Bij het arbeidsmarktbeleid moet de komende periode het accent worden gelegd op 50plussers. 50PLUS pleit daarbij  voor voldoende bij- en nascholingsmogelijkheden voor senioren. Ook bevordert de provincie dat senioren hun kennis en ervaring binnen bedrijven over kunnen dragen aan jongeren.

De laaggeletterdheid is ook in Fryslân een probleem, dat in de afgelopen jaren niet is opgelost. Teveel van de betreffende inwoners werden niet bereikt. Hier ligt, vindt 50PLUS, een uitdaging  waar ook de provincie een taak in heeft.

Digitalisering van de samenleving zet door. En daardoor kunnen mensen uitgesloten raken, waar onder ouderen, die minder gemakkelijk de ontwikkelingen mee krijgen. De provincie moet volgens 50PLUS voorkomen dat op onderwerpen, waar deze groep mensen mee te maken heeft, digitale communicatie de norm wordt en doorschiet, waardoor een groeiend aantal ouderen  op achterstand gezet wordt. De menselijke maat in de vorm van direct en persoonlijk contact tussen burgers en overheden moet mogelijk blijven voor wie dat wenst.

5. Landbouw, landschap en natuur
Het mooie Friese landschap gaat achteruit. Uitbreiding van natuur en landschap, herstel van de biodiversiteit en een oplossing zoeken voor de veenweideproblematiek. Natuurinclusieve landbouw wordt bevorderd, in samenspraak met en behoud van een levensvatbaar boeren (familie)bedrijf.


Het Friese landschap staat helaas sterk onder druk. Er is veel discussie over verschraling van het landschap (landschapspijn). De mechanisatie in de landbouw, woningbouw, bedrijventerreinen, infrastructuur deden het veranderen. De overgang naar een andere energievoorziening kan ook gevolgen hebben voor de open Friese ruimte. Dat alles baart zorgen.

Het natuurbeleid is een wettelijke taak van de provincie. Die vervult dus een belangrijke rol bij het aankopen van nieuwe natuurgebieden en het beschermen van het zeer gevarieerde Friese landschap. 50PLUS vindt dat de provincie hier in moet blijven investeren.

50PLUS vindt ook dat de provincie haar wettelijke taak moet behouden voor de ruimtelijke ordening in Fryslân en daarmee de verantwoordelijkheid voor bescherming  van mensen, landschap en natuur. Mocht de rijksoverheid daar anders over gaan denken dan maakt de provincie zich daar hard voor.

50PLUS pleit voor een evaluatie in 2020 van de Natura2000-gebieden, een netwerk van Europese natuurgebieden, zoals het Waddengebied.

Biodiversiteit
Het gaat ook in Friesland niet goed met flora en fauna. Tal van soorten zijn verdwenen of dreigen dat te doen. De Wet Natuurbescherming geeft de provincie Fryslân de opdracht plant en dier actief te beschermen.

De huidige manier waarop gangbare landbouw bedreven wordt, loopt tegen veel knelpunten aan. De biodiversiteit staat erg onder druk, de bodem raakt uitgeput, vogels als grutto en kievit hebben moeite te overleven, insecten dreigen te verdwijnen.

De afgelopen jaren is er een begin gemaakt hoe er op een “natuur-inclusieve” wijze landbouw bedreven kan worden.  50PLUS wil dat we – met de provincie Fryslân als regisseur - toe werken naar een landbouwsysteem dat goed is voor natuur en landschap, inwoners van Fryslân én boeren zelf! De samenwerking tussen boeren, inwoners en natuurorganisaties is hierbij cruciaal.

Veenweide problematiek
Het Friese veenweidegebied kenmerkt zich door een open landschap en laaggelegen weilanden met een veenbodem. De afgelopen decennia is daar vanwege de melkveehouderij het waterpeil verlaagd Met als gevolg meer oxidatie van het veen, waardoor veel meer CO2 de lucht in gaat. Hierdoor verdwijnt het veen langzaam en daalt de bodem.

50PLUS wil dat die CO2 uitstoot minder wordt. Dat kan door het waterpeil te verhogen en/of door drainage. Dit is ook goed voor woonhuizen die nu door paalrot worden bedreigd. Ook bij het oplossen van het veenweide probleem is samenwerking tussen boeren, inwoners en natuurorganisaties noodzakelijk.

6. Cultuur, sport, recreatie en erfgoed
Behoud van cultuur en taal vereist een eigen Friese culturele infrastructuur. Meer geld voor - actieve en passieve – kunst, cultuur en sport. Toegankelijk in prijs en tijdstip voor alle inwoners, waaronder senioren en mensen met lage inkomens.

Taal en cultuur dragen in grote mate bij aan de identiteit en het welzijn van mensen.De Friese taal en cultuur bindt een groot deel van de Friese bevolking en is eigen aan de provincie.  Ze dragen daardoor sterk bij aan de mienskip.

Eén van de gevolgen van de vergrijzing is dat meer mensen beschikken over vrije tijd. Meer en meer  senioren hebben daarom behoefte aan deelname aan een ruim aanbod van culturele activiteiten en evenementen. Zoals jongeren bij sport- en bewegingsactiviteiten worden betrokken, moeten ook ouderen zo lang mogelijk gestimuleerd worden tot bewegen en sporten. 50PLUS vindt dat de provincie de faciliteiten die nu al worden geboden blijft ondersteunen.

Kunst, cultuur en sport hebben een waarde in zichzelf. Tevens leveren zij ook een bijdrage aan de participatiesamenleving, zijn van belang voor de regionale economie en stimuleren het (cultuur)toerisme in Fryslân.

Voor veel activiteiten zoals bijvoorbeeld festivals, theaterproducties (al dan niet in de openlucht), filmproducties en tentoonstellingen geldt dat een geïnvesteerde provinciale euro vele extra euro’s oplevert.
Voor de komende periode heeft Fryslân zich, op initiatief van de 50PLUS fractie, aangemeld bij het Rijk als culturele regio. Dat geeft kans op rijksgeld. Ook om die reden wil 50PLUS dat de komende jaren meer provinciaal geld beschikbaar komt voor cultuur. Zo kunnen we ook na LF2018 de culturele activiteiten op peil houden.

50PLUS wil dat de gehele Friese culturele mienskip betrokken wordt bij het maken van de uitvoeringsplannen.

De actieve en passieve deelname aan kunst en cultuur moet bereikbaar zijn voor iedereen, van jong tot oud. 50PLUS vindt bijvoorbeeld dat talentontwikkeling ook voor senioren beschikbaar moet zijn.

50PLUS vindt dat provinciaal gesubsidieerde instellingen moeten aangeven hoe zij deelname aan activiteiten voor ouderen mogelijk maken wat betreft kosten, tijdstip, locatie en vervoer.
Als vervolg op LF2018 wil 50PLUS dat bijvoorbeeld subsidies beschikbaar zijn voor laagdrempelige, kleinschalige activiteiten in verzorgingshuizen.

Sport- en- cultuur deelname moet voor iedereen beschikbaar zijn. 50PLUS bepleit daarom de invoering van een provinciale kortingskaart voor mensen met lage inkomens, die gefinancierd wordt door de provincie en alle Friese gemeenten. Dit als vervolg op het LF2018 motto: cultuur voor iedereen.


7. Milieu, energie en klimaat

Energie-transitie krijgt hoge prioriteit. Daarbij bepalen provincie, gemeenten en de Fryske mienskip met elkaar hoe en met welke middelen Fryslân omschakelt naar niet–fossiele energie. Productie van coöperatieve Mienskipsenergie is daarbij uitgangspunt. Isolatie van gebouwen moet voorrang krijgen.

De Nederlandse samenleving gaat de komende decennia, die enkele generaties omspant, op weg naar een niet-fossiele energieopwekking en wordt CO2- uitstoot- vrij. 50PLUS Fryslân vindt dat zorgvuldigheid daarbij boven snelheid gaat.
In de 1e en 2e Kamer probeert 50PLUS te voorkomen dat de kosten van de energietransitie via hogere energiebelastingen alleen bij de huishoudens terecht komen. Vooral de lagere inkomens dreigen slachtoffer te worden.

De gang van zaken rond windpark Nij Hiddum-Houw moet voor iedereen een les zijn hoe we de energietransitie in Fryslân niet moeten doen. Daar is besloten tot plaatsing van 9 grote windmolens, terwijl het alternatief van inwoners uit de omgeving geen kans kreeg.

50PLUS wil voorkomen dat (buitenlandse) investeerders ons landschap vol zetten met windmolenparken en zonnepaneelvelden. Het landschap uit winstbejag aantasten. En er daarna met de – door burgers en MKB betaalde – winst vandoor gaan en de lasten aan de inwoners laten. Zonder hun medezeggenschap. Met onvoldoende draagvlak als gevolg, wat vervolgens leidt tot tijdrovende procedures bij de Raad van State en de lokale mienskip splijt. 

Bij de energietransitie gaat het wat 50PLUS betreft over de inzet van niet-fossiele middelen, het behoud van het Friese landschap, medezeggenschap van en voldoende draagvlak onder de mensen in de omgeving en financieel meedelen in de opbrengsten. Die moeten in balans zijn bij de  uitvoering.

Allereerst zullen onze gebouwen minder energie moeten verbruiken. Zoals bij speerpunt 1 “Wonen” beschreven wordt, wil 50PLUS  dat onder regie van de provincie een woningplan wordt gemaakt om bestaande huizen – koopwoningen en huurhuizen – in Fryslân te verduurzamen en tegelijk levensloopbestendig te maken. Dat geeft ook veel werkgelegenheid zoals beschreven onder speerpunt 4 “Regionale economie”.

Zoals de landelijke plannen er nu voorstaan zal iedere gemeente uiterlijk in 2021 een gemeentelijk energieplan moeten hebben. 50PLUS wil dat die plannen volgens de kleinschalige Friese maat worden gemaakt. Op het niveau van dorpen en wijken, met medezeggenschap van en meedelen – collectief en individueel -  in opbrengsten voor de inwoners.  Zonnepanelen op daken,  bedrijventerreinen en langs wegen hebben voor 50PLUS voorrang. 50PLUS is tegen aanleg van grote zonnepaneelvelden in de open agrarische en landschappelijke Friese ruimte. Dorpswindmolens worden toegestaan mits binnen dorpsinitiatieven. 50PLUS wil niet dat in de periode 2019 – 2023 in Friesland op land grote windmolenparken worden gebouwd.

Er zijn behalve zonnepanelen en windmolens veel meer nieuwe middelen op komst voor niet-fossiele energieopwekking en warmtebronnen. Biogas, geothermie, warmte opwekken uit waterwegen, gasbuizen gebruiken voor waterstof als warmtebron, etc. etc.  50PLUS wil dat de provincie onderzoek en experimenten hierin stimuleert.
50PLUS is tegen industriële mestvergisters die draaien op mest afkomstig van buiten Fryslân.

Het aantal initiatieven voor duurzame dorpen en energiecoöperaties in Friesland is het hoogst van heel Nederland. 50PLUS ziet dit de komende vier jaar als motor van de energietransitie. De lokale energiecoöperaties produceren Mienskipenergie die zij via de overkoepelende Friese Us Koöperaasje verkopen. 
50PLUS wil dat er een provinciaal garantiefonds komt die de financiële risico’s voor coöperaties afdekt en hen op die manier toegang geeft tot bankleningen en leningen van het provinciale fonds voor Skjinne Enerzy.

De coöperaties worden opgericht door lokale burgers en bedrijven. Zij zijn de afgelopen jaren ondersteund door Duurzame dorpen, onderdeel van Doarpswurk, en de Energiewurkpleats. Die onafhankelijke professionele ondersteuning is noodzakelijk. De provincie subsidieert die ondersteuning. 50PLUS vindt dat de provincie Fryslân in de komende Statenperiode de subsidiëring van die ondersteuning moet verhogen.

Vanaf 2021 ontvangt Fryslân de eerste opbrengsten uit de financiële deelname aan Windpark Fryslân in het IJsselmeer. 50PLUS wil dat die gelden worden gebruikt om op lokaal niveau – via leningen en subsidies – de lokale energietransitie te bevorderen.

Om dit allemaal ruimtelijk zorgvuldig te ordenen moeten er provinciale spelregels komen. Die kan de provincie vastleggen in de Omgevingsverordening. Dat is het juridisch onderdeel van de Omgevingsvisie.
50PLUS wil dat in de Omgevingsverordening ook wordt vastgelegd dat gemeenten bij het maken van hun lokale klimaatplannen de medezeggenschap van en het meedelen in opbrengsten door burgers regelen. Hoe zij dat precies doen is aan de lokale overheid en burgers.

8. Openbaar vervoer en infrastructuur
Goed openbaar vervoer in beschikbaarheid, afstand en prijs. Ook op het platteland. Voor scholieren, volwassenen en ouderen! Geen tunnelvisies bij meer asfalt en grotere vaarwegen. Nieuwe infra sober en doelmatig uitvoeren. Innovatie binnen openbaar bevorderen.

De toegankelijkheid en het gebruik van het openbaar vervoer is een verantwoordelijkheid van de provincie Fryslân en maakt deel uit van de aanbesteding van het openbaar vervoer. In 2022 wordt voor heel Fryslân één nieuwe bus-concessie verleend.
50PLUS vindt dat daarbij niet de rentabiliteit van de vervoerder maatgevend moet zijn, maar de mobiliteit van de Friese bevolking. Vooral de mensen die onvoldoende eigen vervoer hebben.

Een kritische openbare voorziening zoals het openbaar vervoer mag niet louter afhankelijk zijn van de winst en verliescijfers. 50PLUS is daarom voorstander van een provinciaal OV-bedrijf voor spoor en bus.

In Noordoost Fryslân loopt een proef waarbij een Mobiliteitsbureau van de lokale overheden en provincie de aanbesteding van leerlingenvervoer, WMO-vervoer en de Opstapper samenvoegt. Een private Mobiliteitscentrale regelt de vraag van de klanten. 50PLUS hoopt dat deze proef slaagt en kan worden uitgebreid naar de rest van Fryslân.

In krimpgebieden, maar ook in sommige wijken van de Friese steden is het openbaar vervoer aan het verschralen en soms niet aanwezig. Bushaltes worden verplaatst naar de randen van dorpen. Dit is niet wenselijk omdat een steeds groter aantal Friese ouderen die op het platteland en in de dorpen wonen afhankelijk is van openbaar vervoer. Evenzo geldt dit voor scholieren die onderwijs volgen in een andere plaats.

50PLUS staat voor een goed bereikbaar en laagdrempelig openbaar vervoervoorziening in alle woonkernen in Fryslân, zodat de ontsluiting van het platteland en de dorpen gewaarborgd is. 50PLUS is voorstander van vraag gestuurd in plaats van aanbod gestuurd openbaar vervoer. Dat betekent dat het openbaar vervoer aansluit op wensen van de inwoners en lokaal samen met hen nieuwe oplossingen worden bedacht.

Dit dient tevens betaalbaar te zijn voor de verschillende gebruikers. 50PLUS is voorstander van kosteloos aanbieden van openbaar vervoer aan ouderen en mensen met een kleine beurs. Bijvoorbeeld tijdens de daluren.

50PLUS vindt dat schoon, niet fossiel vervoer niet ten koste mag gaan van het aanbod in openbaar vervoer. De eventuele meerkosten van 0-emissie vervoer moet uit extra budget betaald worden.

De provincie moet innovatie van openbaar vervoer stimuleren. Te denken valt aan onbemensde  voer- en vaartuigen.

Ook een goede bereikbaarheid van de andere delen van Nederland is belangrijk. Meer en snellere treinverbindingen naar overige gebieden in Nederland hebben daarom prioriteit. Te bekostigen door het Rijk als eerst verantwoordelijke.
50PLUS wil dat de provincie  alternatieve oplossingen stimuleert en zich daar sterk voor  maakt, zoals bijvoorbeeld een Zuiderspoorlijn en Hyperloop.

50PLUS wil dat de aanleg van een aquaduct onder de Scharster Rien op de A6 bij Joure uit Rijksgeld wordt bekostigd.

Het provinciaal wegennet is goed op orde. 50PLUS vindt dat de voetganger en fietser meer aandacht en bescherming moeten krijgen. Daarom willen we dat de provincie door gaat met het wegwerken van bestaande knelpunten op het gebied van veiligheid.

Het aantal ouderen neemt toe en zij blijven langer mobiel. Als wandelaar, fietser of automobilist. 50PLUS wil dat provinciale en gemeentelijke wegen – voor auto en fiets – veilig worden gemaakt voor ouderen, volgens de richtlijnen van het landelijke seniorenproof wegontwerp.

9. Openbaar bestuur samen met bevolking
Fryslân heeft als typische plattelandsprovincie in een snel veranderende samenleving een herkenbaar en benaderbaar bestuur nodig. Nieuwe politiek vereist dat de provincie van buiten naar binnen werkt en zo burgers meer en serieus betrekt bij maatschappelijke opgaven. Daarbij is en blijft Fryslân een zelfstandige bestuurlijke eenheid.

De overheid is er voor de burger en niet andersom. Dat betekent ook dat de overheid, in dit geval de provincie, het voor de burger mogelijk moet maken om mee te doen.

Allereerst door in begrijpelijke taal met die burger om te gaan en te communiceren.
Mensen moeten zo dicht mogelijk betrokken worden bij openbaar bestuur. Burgerparticipatie is gewenst! Dat betekent mee aan tafel zitten en mee kunnen praten bij openbare bijeenkomsten in de provincie. Burgers kunnen ook zelf met maatschappelijke initiatieven komen, die serieus in ontvangst worden genomen. Dat vereist een open manier van werken door de ambtelijke dienst.

Tot nu toe wordt door een aantal fracties een coalitieprogramma gemaakt dat wordt uitgevoerd  door een college van gedeputeerden van de deelnemende fracties. Dat leidt tot een gedetailleerd politiek programma dat voor vier jaar vast ligt, met een ‘coalitie’ en een ‘oppositie’. Uitkomsten van Statenbesluiten dreigen daardoor grotendeels voorspelbaar, wat niet altijd gewenst is. 50PLUS vindt dan ook dat dit anders en beter kan.

50PLUS pleit  voor een open en transparant proces van formatie.  Het formeren en het sluiten van akkoorden kan ook op een andere wijze dan via vertrouwelijke onderhandelingen achter gesloten deuren. Bijvoorbeeld via een nieuw soort akkoord waarin de kernvraagstukken waarvoor de provincie staat worden benoemd met daarbij de richting waarin oplossingen moeten worden gezocht en wordt beschreven hoe voor de gekozen aanpak draagvlak kan worden bevorderd in de samenleving. Dit akkoord kan een richting en gezindheid aangeven en in de plaats komen van gedetailleerde afspraken over een reeks van onderwerpen. Een dergelijke aanpak voorkomt dat partijen knarsetandend akkoord moeten gaan met bepaalde zaken ‘omdat het zo bepaald is in het coalitieakkoord’ terwijl ook in de komende vier jaar het denken door actualiteit en ontwikkelingen kan voortschrijden.


50PLUS bepleit een verplicht raadgevend overleg met organisaties van ouderen bij onderwerpen die deze doelgroep raken.

50PLUS wil dat één gedeputeerde ouderenbeleid in portefeuille heeft.

De provincie moet zelf kunnen besluiten over zaken die de provincie Fryslân aangaan. Zoals ruimtelijke ordening, regionale economie, verkeer en vervoer, energietransitie, onderwijs, gezondheidszorg, taal en cultuur. 50PLUS is daarom van mening dat Fryslân een zelfstandige bestuurlijke eenheid is en moet blijven.

10. Financiën
50PLUS staat voor een sober en doelmatig financieel beleid.
Voor de komende vier jaar staat de provincie er financieel goed voor. De vaste inkomsten van de provincie komen voor een groot deel uit een bijdrage van het Rijk. Eind 2019 blijft structureel € 2 miljoen over op de vaste uitgaven.

Voor tijdelijke uitgaven is eind 2019 € 130 miljoen beschikbaar. Daarnaast zitten er tientallen miljoenen in revolverende fondsen. Die fondsen lenen geld uit dat – soms met winst - weer terugkomt. Ook de provinciale deelname voor € 127 miljoen in Windpark Fryslân in het IJsselmeer komt terug, naar verwachting met winst. Om tegenvallers op te vangen bij het uitlenen van geld zijn voldoende reserves gevormd.

Bij goede, maatschappelijk nuttige plannen op het gebied van bijvoorbeeld wonen, veilige wegen, leefbaarheid, cultuur, energie- en  landbouwtransitie, natuur en veilige wegen is 50PLUS bereid extra, incidenteel geld uit te trekken. Met daarbij als uitgangspunt sober en doelmatig financieel beleid.
 
 
Verkiezingsprogramma Wetterskip Fryslân 2019 – 2023
 

Algemeen:

Wetterskip Fryslân zorgt voor het beheer van dijken en het waterbeheer in de provincie Friesland. De kerntaken van Wetterskip Fryslân zijn:

-   - De zorg voor veiligheid

-  - Het beheer van het oppervlaktewater, kwantitatief en kwalitatief

- - De exploitatie van rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZIs)

Aspecten van natuur- en milieubescherming en klimaatbeleid hebben raakvlakken met de kerntaken van het Wetterskip, maar behoren niet tot de kerntaken. Voor de eigen bedrijfsvoering zet het Wetterskip bij voorkeur duurzame energieopwekkers in (windmolens, zonnepanelen). Nationale-, dan wel internationale samenwerkingsprojecten kunnen meerwaarde hebben voor het Wetterskip maar dienen extern gefinancierd te zijn.

50PLUS staat op het standpunt, dat het Wetterskip haar kerntaken op een zorgvuldige, zuivere en financieel verantwoorde wijze moet uitvoeren.

Hierbij zijn nationale en internationale (EU) wet- en regelgeving de uitgangspunten van het te voeren beleid. Op beleidsterreinen die niet tot de kerntaken van het Wetterskip behoren dient het Wetterskip terughoudend te zijn, mede omdat de daarvoor beschikbare budgetten bij andere overheden zijn ondergebracht. De kosten daarvoor mogen niet terecht komen bij de Friese burgers en bedrijven.

Veiligheid en waterbeheer zijn heel belangrijk en kunnen ook landelijke impact hebben; er is dus ook een directe link met de landelijke politiek. Inbreng van de landelijke politiek is dus onvermijdelijk en zelfs gewenst. 50PLUS Fryslân heeft duidelijke opvattingen over de kerntaken van het Wetterskip Fryslân, die we in dit programma nader toelichten aan de hand van de volgende onderwerpen:

  1. Focus
  2. Droge voeten
  3. Waterkwaliteit op peil
  4. Duurzaam en toekomstgericht waterbeheer
  5. Water – van en voor ons allemaal
  6. Evenredige lastenverdeling burgers en bedrijfsleven
  7. Evenredige lastenverdeling huishoudens onderling
  8. Financiën in balans
  9. Minder bureaucratie
  10. Geen belangenverstrengeling
  11. Pragmatisch
  12. Regeren is vooruitzien
  13. Preventie
  14. Beter Wetterskip voor beter water
  15. Waterpeil in veenweidegebieden

1.Focus!

Wetterskip Fryslân houdt zich primair bezig met haar kerntaken en is terughoudend met activiteiten of initiatieven buiten het eigen beheersgebied. Er is een sluitende begroting voor de uitvoering van haar kerntaken.

2. Droge voeten!

De veiligheid van de bewoners en de economische activiteiten tegen overstromingen staat altijd op nummer 1. De oplossingen hiervoor kunnen divers zijn. Dijken dienen voldoende hoog te zijn en onder continue bewaking te staan. In noodsituaties kunnen ook delen van het land onder water worden gezet. Wetterskip Fryslân dient meer te kijken naar mogelijk beschikbare (natuur)gebieden om als tijdelijk dan wel blijvend overloopgebied te dienen. Daarbij dient te allen tijde ook een bedrijfseconomische afweging te worden gemaakt. In uitzonderlijke gevallen kan dit leiden tot onteigening volgens de daarvoor geldende regels en vergoedingen.

3.Waterkwaliteit op peil!

Om de waterkwaliteit te behouden dan wel te verbeteren zal het Wetterskip de noodzakelijke maatregelen nemen. Dit kan betekenen, dat er nadere voorwaarden worden ingevoerd betreffende gewasbescherming, onkruidbestrijding, besproeiing van gewassen en lozing van afvalwater. Aanvullende maatregelen kunnen ook worden genomen ten aanzien van peilbeheer. Voor beide aspecten, waterkwaliteit en peilbeheer, geldt dat altijd een belangenafweging met betrokkenen wordt gemaakt omdat aanvullende regelgeving kan leiden tot grote economische schade voor de agrarische ondernemer. Een goede kwaliteit geldt uiteraard ook voor zwemwater, waarvoor het Wetterskip verantwoordelijk is. Het Wetterskip zet zich in voor het voorkomen dan wel bestrijden van blauwalg.

4.Duurzaam en toekomstgericht waterbeheer!

Het Wetterskip dient een langjarige visie op te stellen op het vlak van duurzaamheid en de waterhuishouding geschikt te maken voor zowel huidige als toekomstige generaties (Fit for the Future). Deze visie dient op een geleidelijke en kosteneffectieve wijze te worden ingevoerd

5.Water – van en voor ons!

Wetterskip Fryslân behoort midden tussen de mensen te staan.

50PLUS wil er voor zorgen dat waterschappen geen onbekende organisaties zijn voor het publiek. Het is daarom nuttig om bij gerealiseerde projecten de rol van het Wetterskip onder de aandacht te brengen. Hierbij is de samenwerking met dorpen en steden van belang. Het Wetterskip kan advies uitbrengen om rioleringen op peil te brengen, scheiding van hemelwater te bevorderen en berging van regenwater te realiseren. Daarnaast kan het Wetterskip helpen met informatie om het “waterbewustzijn” bij andere overheden en de burger te vergroten.

6.Evenredige lastenverdeling burgers en bedrijfsleven

Voor 50PLUS geldt in het algemeen het profijtbeginsel. Wie het meest profiteert van het werk van Wetterskip Fryslân dient ook de (zwaarste) lasten te dragen. De waterschapsbelasting wordt nu teveel bij de ingezetenen neergelegd en te weinig bij de andere partijen (bedrijven, ongebouwd en natuur). Het principe van “wie het meest profiteert van de inzet van het Wetterskip draagt ook de hoogste lasten” is onze inzet voor de komende verkiezingen.

7.Evenredige lastenverdeling huishoudens

De waterschapsbelastingen dienen direct gerelateerd te zijn aan de kosten die Wetterskip Fryslân maakt. Hierbij staat voor 50PLUS ook de verdeling ter discussie. Wij zetten een vraagteken bij de billijkheid van de huidige indeling van vervuilingseenheden in huishoudens van 1 dan wel 3 vervuilingseenheden. (Bij 1 resp 2 of meer personen) Een meer precieze specificatie op basis van de feitelijke samenstelling van een huishouden zou billijker zijn. 50PLUS is van mening dat dit onderdeel moet zijn van het nieuwe belastingstelsel. Het Wetterskip moet zich er voor in zetten om voor 2-persoonshuishoudens een apart tarief te krijgen. 50PLUS zal kritisch zijn over lastenverzwaring en is in beginsel voorstander van een verzwaring met maximaal de inflatiecorrectie.

8.Financiën in balans

50PLUS wil dat het Wetterskip sober is met investeringen in nieuw beleid en terughoudend met investeringen in niet-kerntaken, bijv. natuurbehoud. Opbouw van ongedekte schulden moet worden voorkomen, tenzij er sprake is van bijv. het in gevaar komen van de veiligheid. Er moet worden gestreefd naar schuldenverlaging. 50PLUS vindt het noodzakelijk dat het Wetterskip de door het Rijk opgelegde BTW gaat bestrijden. De daarmee vrijkomende gelden dienen deels te worden gebruikt om de tarieven van inwoners (ingezetenen) te verlagen of op zijn minst niet te laten stijgen, en deels om de schulden te verlagen. Anderzijds moet voorkomen worden dat gelden te veel worden opgepot.

9.Minder bureaucratie!

50PLUS streeft naar een efficiënte en effectieve overheid. Indien het (deels) samengaan van waterschappen hier een bijdrage aan kan leveren zal 50PLUS dit steunen. Dit bespaart kosten door een kleinere overhead. Bovendien kan zo een bijdrage worden geleverd aan een meer democratische verankering alsmede een betere afstemming met andere beleidsterreinen die niet tot de taken van het Wetterskip behoren (o.a. natuurbeheer, toerisme en recreatie).

10. Geen belangenverstrengeling!

50PLUS streeft naar een groter democratisch gehalte bij de samenstelling van het bestuur. Geborgde zetels (toegewezen zetels die de belangen van bepaalde sectoren - agrariërs, bedrijven, natuur - dienen) zijn niet democratisch, niet van deze tijd. 50PLUS vindt dat alle zetels middels directe verkiezingen dienen te worden verkregen.

11. Pragmatisch!

Faciliteren van recreatie (varen, sportvissen, zwemmen) maar ook aanleg van akkerranden zijn op zich geen primaire taken van het Wetterskip. Als bij planvorming hier mee rekening kan worden gehouden is dat een goede zaak, mits dat geen extra kosten met zich mee brengt (zie ook punt 5). Uiteraard is het de gewoonste zaak van de wereld dat dit moet worden afgestemd met de grondeigenaar/pachter, met name financieel, zodat de kosten daar gelegd worden waar ze horen. Wordt het Wetterskip gevraagd taken van andere overheden over te nemen dan horen de daarbij komende kosten ook gedragen te worden door die andere overheid. Dat geldt ook voor ondersteuning met kennis. Kennis, zowel nationaal als internationaal wordt beschikbaar gesteld tegen een passende vergoeding.

12. Regeren is vooruitzien!

Voor 50PLUS betekent dit, dat maatregelen, waarvan we nu al weten dat ze nu of in de toekomst nodig zijn (zoals gesteld in klimaatadaptatie, omgevingswet, deltaplan, vistrappen etc) begroot dienen te worden zodat er achteraf geen extra hoge kosten gemaakt hoeven te worden om deze alsnog aan te leggen, anticiperen dus. 50PLUS heeft in de Tweede Kamer al een eerste aanzet gegeven om de Waterschappen meer ruimte te geven om de toekomstige uitdagingen aan te kunnen. Daarom moet samen met de regering geregeld worden dat wettelijke belemmeringen worden weggenomen en er op het gebied van o.a. innovatie en van de productie van grondstoffen uit afvalwater passende regelgeving komt, zodat bijv. grondstoffen ook (her)gebruikt kunnen worden.

13. Preventie!

Het Wetterskip werkt preventief aan het voorkomen van schade en treft daar waar nodig maatregelen. Te denken valt aan:

  • Het voorkomen van hoge onderhouds- en herstelkosten (hierbij is te denken aan aanmeer- en vaarverboden voor snelle boten en het beheersen/reguleren van de populatie muskusratten)
  • Sturen op mestbeleid, gewasbestrijdingsmiddelen en zuiveringsplicht voor de landbouw.

Het landelijk traject waterveiligheid zien wij als taak van de Rijksoverheid. Burgers dragen hieraan bij via belastingen. Daar waar Wetterskip Fryslân verantwoordelijk is voor de “eigen” dijken zal zij haar verantwoordelijkheid nemen. Veiligheid staat op nummer 1.

14. Beter Wetterskip voor beter water!

Verhoging van de efficiency en kwaliteit bij de uitvoering van haar taken dient tot de topprioriteit binnen het Wetterskip verheven te worden. Verzakkende dijken, overstromingen en vervuild water dienen uitgebannen te worden. Een streng waterschap dat met de allerhoogste kwaliteitsnormen werkt bij de uitvoering van haar (kern)taken is wat 50PLUS betreft een “must”. Veiligheid en belang van de inwoners (ingezetenen) staat voor ons voorop.

15. Waterpeil in veenweidegebied

Het Friese veenweidegebied is een uniek landschap met veel agrarische bedrijvigheid. Het bijzondere karakter van dit gebied staat echter onder druk. Het veen oxideert als gevolg van ontwatering, waardoor de bodem daalt. Wetterskip Fryslân is verantwoordelijk voor het peilbeheer in het veenweidegebied. Om de bodemdaling te vertragen cq te stoppen is het nodig de slootpeilen te verhogen om zo het veen natter te houden. Om het bijzondere karakter van het veenweidegebied in de toekomst te behouden, is 50PLUS voor een duurzaam ontwikkelingsperspectief voor het veenweidegebied. Bij het oplossen van het veenweide-probleem is samenwerking tussen boeren, inwoners en natuurorganisaties noodzakelijk.

SPEERPUNTEN VOOR VERKIEZINGEN WETTERSKIP FRYSLAN 2019-2023

50PLUS wil dat Wetterskip Fryslân meer investeert in duurzame veiligheid en schoon water. Een rechtvaardige verdeling van de waterschapslasten staat daarbij voorop. 50PLUS wil dat waterschappen hun taken uitoefenen door vooral samenwerking te zoeken met andere waterbeheerders en zal waar nodig voorstellen doen en erop toezien dat er wordt gewerkt aan:

  • Droge voeten: veilige dijken langs de kust, kanalen, vaarten en meren
  • Een goede wateropvang als reserve voor lange droge periodes
  • Schoon water, vrij van bestrijdingsmiddelen, bemestingsresten en geneesmiddelen
  • Eerlijke lastenverdeling: wie het meest profiteert van het werk van het Wetterskip dient ook de (zwaarste) lasten te dragen
  • Eerlijke verdeling van de zuiveringskosten, waarbij recht wordt gedaan aan de feitelijke gezinssamenstelling van 1,2 of meer personen
  • Een goede en vooral natuurlijke wateropvang en – afvoer in tijden van overvloed aan smelt- en regenwater
  • In samenwerking met gemeenten goede riolering in dorpen en steden, zodat kelders niet vollopen en het rioolwater niet in het oppervlaktewater komt
  • De aanleg van meer natuurlijke groene oevers ipv steile kanten en kades en gebruik te maken van natuurlijke oeverbeplanting
  • Natuurlijk beheer van bermen die onder het regime van het Wetterskip vallen door bijv. later in het seizoen en minder vaak te maaien. Dit kan ook kostenbesparend zijn.
  • Een snelle afvoer van overtollig water als het nodig is en een tijdelijk vasthouden als dit kan om verdroging en verlaging van het grondwaterpeil te voorkomen zodat ook weidevogels weer een kans krijgen dmv een goede inzet van de vele stuwen, gemalen en sluizen.
  • Recreatiebeleid (varen, sportvissen, zwemmen) en ook aanleg van akkerranden zijn geen primaire taak van het Wetterskip, maar als bij de planvorming hier rekening mee gehouden kan worden zonder dat dit extra kosten voor het Wetterskip met zich mee brengt, is dit een goede zaak.
  • Om het bijzondere karakter van het veenweidegebied en de landbouwfunctie in de toekomst te behouden is 50PLUS voor een duurzaam ontwikkelingsperspectief voor het veenweidegebied.